HaberlerYazıhane

İcatların Anneleri-1: Hedy Lamarr

Güzelliği kadar etkileyici bir zekâya da sahip olan Hedy Lamarr ilginç bir hayat hikâyesine sahip.

Hedy Lamarr, 1914 yılında Avusturya’da dünyaya geldi. Oyunculuk kariyeri başladığında sadece 17 yaşındaydı. Oyunculuk kariyeri boyunca sinema tarihindeki birçok ilki gerçekleştirdi. 1933 yılında çekilen çek yapımı Ecstasy filminde çıplak bir sahne de oynayarak, Avrupa sinemasında bir ilki gerçekleştirdi. Oynadığı bu sahneler yaşadığı dönemde büyük tartışmalara sebep oldu. Bu tartışmalar, o dönem ki kocası silah tüccarı Friedrich Mandl ile arasının bozulmasına sebep oldu. Hedy Lamarr, kimi kaynaklara göre kocasının baskısı, kimi kaynaklara göre yaşadığı toplumun baskısı yüzünden oyunculuğu bıraktı.

Friedrich Mandl Yahudi asıllı olmasına rağmen Naziler ile sıkı bir ilişki içerisindeydi. Bu sebeple Hedy Lamarr, eşiyle birlikte sık sık Nazi partilerine giderlerdi. Bu partilerde genellikle silah teknolojileri üzerine konuşmalar yapılırdı. Bu konuşmalar, Hedy Lamarr’ın silah teknolojilerine ilgi duymasına sebep oldu. Kocasının silah tüccarı olmasının avantajını kullanarak bu alanda çalışan teknisyenler ve mühendisler ile çalışma fırsatı buldu ve silah teknolojileri üzerine tecrübe sahibi oldu.

570877624b533__hedy-lamarr-18Kocasının Nazilere olan yakınlığına katlanamayan Hedy Lamarr,1937 yılında Londra’ya kaçtı. Daha sonra ise Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleşti. Yapımcı Louis Burt Mayer ile anlaşarak oyunculuğa geri döndü ve Hollywood’un yıldız oyuncuları arasında yer aldı.

Dünya savaşının ilk zamanlarıydı. Hedy Lamarr, Yahudi asıllı olması ve Nazilere karşı olan nefreti sebebiyle müttefik kuvvetlerine yardımcı olmak istiyordu. Müzisyen ve mucit olan George Antheil’e eski eşinden öğrendiği Almanlar’ın uzaktan kumandalı torpido yapma planlarını anlattı. O dönem için devrimsel olan fikrini George Antheil ile paylaştı. Ve ortak olarak torpidolar üzerine bir proje geliştirmeye karar verdiler.Ortaklaşa yürütecekleri projenin hedefi, uzaktan kontrollü torpidoların, düşmanın sinyal karıştırıcıları nedeniyle kontrolünün kaybedilmesini önlemekti.

Bunu başarmak için Lamarr, uzaktan kumandanın telsiz frekansının ve torpidonun aynı anda frekans değiştirmeleri gerektiğini tespit etti. Bu tespiti pratiğe ise otomatik piyanoların çalışma prensibinden etkilenerek döktüler. Telsiz vericisine ve torpidoya yerleştirilen ve delikleri aynı olan rulolar, frekansı aynı anda değiştirecekti.

Otomatik Piyano: Delikli kâğıt rulolara kaydedilen notalara göre müzik çalan piyanolardı.

Hedy Lamarr ve George Antheil, frekans atlamalı yayılma spektrumu adı verilen teknolojiyi icat ettiler.1942 yılında bu icatlarının patentini Amerika Birleşik devletlerinde aldılar. Fakat Amerika Birleşik Devletleri icatları ile ilgilenmedi. Ve ABD donanması tarafından kullanılmadı.

Hedy Lamarr ve George Antheil’in Secret Communication System adı ile aldıkları patentin orijinal belgesini  buradan indirebilirsiniz 

Bu icat daha sonra Bluetooth ve Wi-Fi teknolojilerinin temelini oluşturdu. Elektroniğin Öncüleri Vakfı 1997’de Hedy Lamarr ‘ın patentini fark etti ve ona Elektronik Öncüsü Ödülü verdi.

George Antheil 1959 yılında New York’ta 59 yaşında, Hedy Lamarr 2000 yılında 85 yaşında Florida’da yaşama veda ettiler.

Google’ın Hedy Lamarr’ın 101. doğum günü için hazırladığı doodle’ın videosunu aşağıdan izleyebilirsiniz.

Hasan Şeritoğlu

Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Lisans mezunuyum. Sakarya Üniversitesi ortaöğretim sosyal alanlar eğitimi bölümünde yüksek lisans eğitimine devam etmekteyim. Tarih eğitiminde teknoloji entegrasyonu, dijital tarih ve tarih-teknoloji ilişkisi üzerine akademik çalışmalar yapmaktayım. Bunun yanı sıra historyeducation.org ve tarihyazimi.org web sitelerinin web sorumlusu olarak görev almaktayım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Güvenlik *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Kapalı