Richard Matthew Stallman (İnternet ortamında kullanılan kısaltması rms; (16 Mart 1953), Amerikalı özgür yazılım aktivisti, sistem uzmanı ve yazılım geliştiricisi Eylül 1983’de, Unix-benzeri işletim sistemi oluşturmak amacıyla işletim sistemi çekirdeği…

Dünyaca Ünlü Hackerlar-1 :Richard Stallman

Dünyaca Ünlü Hackerlar-1 :Richard Stallman

Richard Matthew Stallman (İnternet ortamında kullanılan kısaltması rms; (16 Mart 1953), Amerikalı özgür yazılım aktivisti, sistem uzmanı ve yazılım geliştiricisi

Eylül 1983’de, Unix-benzeri işletim sistemi oluşturmak amacıyla işletim sistemi çekirdeği (kernel) hariç bir işletim sistemi için gerekli olan tüm yazılımları içeren dev bir özgür yazılım koleksiyonu olan GNU Projesi ni hayata geçirmiştir. 70’lerin sonu ve 80’lerin başında MIT ‘de AI (Yapay Zeka) konusunda çalışmalar yaptığı sırada mesai arkadaşlarının geliştirdikleri yazılımların kaynak kodlarını ticaret amacıyla kapatmalarına karşı isyanı bugüne kadar devam etmektedir.

Richard-StallmanStallman ‘a göre yazılım kodlarının gizlenmesi beraberinde birçok sorunu getirmekteydi Bunlardan en çok yaşananı, bir firma veya şahsın açık kaynak kodlu bir yazılımı alıp birkaç değişiklik yaptıktan sonra kaynak kodunu kapatarak ticari amaçla kullanmasıydı. Böylesi bir döngü dünyada ki tüm geliştirilen yazılımların zamanla kapalı kaynak haline gelmesine yol açabileceği için Stallman MIT ‘deki hacker faaliyetlerini ve enerjisini, açık kaynak kodlu yazılım savunuculuğuna yöneltmiştir.

Stallman’ın savunuculuğunu yaptığı açık kaynak kodlu yazılım aslında dünyanın birçok başka yerinde zaten uygulanmaktaydı. University of California, Berkeley’de vücuda gelen BSD bunun başta gelen örneğidir BSD geliştirdiği yazılımları, ki aralarında TCP/IP protokol takımı gibi internetin bel kemiğini oluşturan kodlar da vardır, tamamen açık şekilde herkesin takdirine sunmaktaydı Ve BSD de, Stallman ‘ın yaşadıklarına benzer şekilde kendi geliştirdiği kodların bir başkası tarafından alınarak üstü kapatılıp ticaret amacıyla kullanılmasını yaşamıştır: AT&T, Sys V adı verilen Unix sürümü içinde BSD’nin geliştirdiği ve TCP/IP ‘yı da içeren birçok kodu kullandı ve daha sonra trajikomik bir şekilde BSD’yi AT&T’nin kendi telif hakkındaki yazılımları kullandığı iddiasıyla 1992’de mahkemeye verdi. Ancak mahkeme AT&T ‘nin aleyhine sonuçlandı ve BSD, kendi Unix sürümünü FreeBSD olarak serbestçe dağıtmaya başlayabildi.

İlginizi Çekebilir:  Facebook Kanada'da yapay zeka araştırma laboratuvarı kuracak

Stallman, açık kaynak kodlarının gizlenerek ticarileşmesinin yerine herkesin daha cok katkıda bulunabileceği bir sistem oluşturmak için GPL (GNU General Public Licence) lisans altyapısını öne sürmüştür GPL lisansı ile hem son kullanıcı hem de yazılım geliştiriciler açısından daha faydalı ve verimli bir yazılım ortamı amaçlanmıştır.

Özgür yazılım demek sadece o yazılımı alıp istediğin gibi kullanıp, üzerinde istediğin kadar değişiklik yapıp kendim yapmış gibi kullanılmasını belirli bir standart ile belirlenmesi ihtiyacını doğurdu. General Public License ile beraber bu konu oratadan kalktı. General Public License’ın içerisinde ki maddeler kısaca şunu öz
etlemekte;

  • Özgürlük 0: Programı sınırsız kullanma özgürlüğü.
  • Özgürlük 1: Programın nasıl çalıştığını inceleme ve amaçlara uygun değiştirme özgürlüğü.
  • Özgürlük 2: Programın kopyalarını sınırsız dağıtma özgürlüğü.
  • Özgürlük 3: Programın değiştirilmiş halini dağıtma özgürlüğü.

Richard Stallman-2

Bu kavramlar ile beraber GNU’ya destek verenlerin felsefesi açıdan bir problemleri yoktu ama nasıl para kazanacaklardı. Bu çok büyük tartışmaya yol açtı. Bu konuda Richard Stallman GNU kapsamında bir çözüm buldu. Açık kaynak ve özgür yazılımlarından kazanılan para yolu destek  ile sağlanacaktı.

Richard Stallman’nın orataya attığı bu kavramlar yazılım dünyasını oldukça değiştirdi. Özgürlüğün her yerde olabileceğini ve bu özgürlükle de insanların rahatça yaşayabileceği bir ortamı sağladı.

Anıl Avcı

Teknolugat.com teknoloji blog sitesi kurucusu ve yöneticisi. Hızla gelişen teknolojiyi takip etmek,takip ettikçe öğrendiğim araştırdığım tüm konuları sizler ile paylaşmak için buradayım.Takipte kalın

Cevap Yazın

Güvenlik *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.